انواع شوک؛ علائم، کمک های اولیه و درمان


شوک یک وضعیت جدی تهدید کننده زندگی است که زمانی رخ می دهد که بدن شما خون کافی برای حمایت از اندام ها و بافت های شما را نداشته باشد. در نتیجه اندام ها اکسیژن کافی دریافت نمی کنند و این مشکل می تواند باعث نارسایی اندام ها و کاهش عملکرد شود. شوک انواع مختلفی دارد، از جمله شوک فیزیکی (فیزیولوژیک) و شوک روانی. در این مقاله به بررسی انواع شوک فیزیولوژیکی و علائم آن می پردازیم. تا پایان مقاله با ما همراه باشید.

شوک چیست؟


اصطلاح کلی شوک برای انواع شوک های جسمی و روحی به کار می رود. شوک ذهنی در اثر یک رویداد تروماتیک ایجاد می شود و معمولاً به عنوان اختلال استرس حاد تشخیص داده می شود. این نوع شوک باعث واکنش عاطفی شدید می شود که ممکن است با علائم فیزیکی همراه باشد. هنگامی که گردش خون بدن برای عملکرد مناسب اندام ها و بافت ها کافی نباشد، فرد دچار شوک فیزیولوژیکی یا فیزیکی می شود. این می تواند به دلیل آسیب یا شرایطی باشد که بر جریان خون بدن تأثیر می گذارد. ممکن است شوک باعث از کار افتادن اندام های مختلف شود و جان فرد را به خطر بیندازد.

علت شوک

هر عاملی که بر جریان خون تأثیر بگذارد می تواند باعث شوک شود، از جمله:

  • واکنش آلرژیک شدید؛
  • از دست دادن خون بیش از حد؛
  • نارسایی قلبی؛
  • کاهش حجم خون؛
  • عفونت خون؛
  • کم آبی بدن؛
  • کاهش عملکرد قلب به دلیل استفاده از داروهای خاص؛
  • آسیب به سیستم عصبی؛
  • مسمومیت؛
  • دارم میسوزم

انواع شوک فیزیکی

انواع شوک فیزیکی

1. شوک انسدادی

این زمانی اتفاق می افتد که خون به قسمت هایی که نیاز به خون دارند نمی رسد. به عنوان مثال، آمبولی ریه جریان خون را مختل می کند. بیماری هایی که باعث ایجاد هوا و مایع در حفره قفسه سینه می شوند نیز می توانند به شوک انسدادی کمک کنند، از جمله:

  • پنوموتوراکس (همپوشانی ریه)؛
  • هموتوراکس (جمع شدن خون در فضای بین دیواره قفسه سینه و ریه)؛
  • تامپوناد قلبی (جمع شدن خون و مایع در فضای بین کیسه پریکارد و عضله قلب).

علائم شوک انسدادی

  • مشکل تنفسی؛
  • ضربان قلب سریع؛
  • کاهش سریع فشار خون؛
  • صداهای تنفس غیر طبیعی

2. شوک قلبی

آسیب به قلب می تواند جریان خون را در بدن کاهش دهد و باعث شوک قلبی شود. حمله قلبی دلایل زیادی دارد، از جمله:

  • آسیب به عضله قلب؛
  • حمله قلبی؛
  • مشکل دریچه قلب؛
  • عفونت یا اختلال در عضله قلب؛
  • ریتم نامنظم قلب؛
  • نبض بسیار کند.

علائم حمله قلبی

  • نبض ضعیف و نامنظم؛
  • ریتم بسیار آهسته؛
  • دشواری در تنفس؛
  • سرفه با خلط کف آلود سفید یا صورتی؛
  • تورم پاها و زانوها.

3. شوک توزیعی

اگر رگ های خونی خاصیت ارتجاعی خود را از دست بدهند، بیش از حد باز و شل می شوند و خون کافی به اندام ها نمی رسد که می تواند باعث شوک توزیعی شود. انواع مختلفی از شوک توزیعی وجود دارد، از جمله:

  • شوک آنافیلاکتیک: یکی از عوارض جانبی واکنش آلرژیک شدید است و این زمانی اتفاق می افتد که بدن به اشتباه به جای یک ماده مضر به یک ماده بی ضرر در بدن حمله می کند. این وضعیت باعث ایجاد پاسخ ایمنی در بدن می شود. آنافیلاکسی معمولاً به دلیل واکنش آلرژیک به غذا، نیش حشرات، داروها یا لاتکس رخ می دهد.
  • شوک سپتیک: سپسیس که مسمومیت خون نیز نامیده می شود، عفونتی است که باعث ورود باکتری به جریان خون می شود. شوک سپتیک زمانی رخ می دهد که باکتری ها و سایر سموم آسیب جدی به بافت ها و اندام های بدن وارد کنند.
  • شوک عصبی: این شوک در اثر آسیب به سیستم عصبی مرکزی و معمولاً آسیب به نخاع ایجاد می شود. این امر باعث گشاد شدن رگ ها و ایجاد احساس گرما و قرمزی می شود. در این حالت ضربان قلب کند و فشار خون بسیار پایین است.

علائم شوک توزیعی

4. شوک هیپوولمیک

این زمانی اتفاق می افتد که خون کافی برای حمل اکسیژن به بافت ها وجود نداشته باشد. این می تواند به دلیل از دست دادن بیش از حد خون در نتیجه آسیب و خونریزی (شوک هموراژیک) یا از دست دادن مایعات و کم آبی بدن باشد. خون اکسیژن و مواد مغذی را به اندام ها می رساند. اگر خون زیادی از دست بدهید، اندام های شما نمی توانند به درستی کار کنند. کم آبی شدید نیز می تواند باعث این نوع شوک شود.

علائم شوک هیپوولمیک

بدن می خواهد مایعات از دست رفته را جبران کند و فشار خون را ثابت نگه دارد، بنابراین ممکن است فرد علائم زیر را داشته باشد:

تشدید شوک ممکن است باعث بیهوشی شود. اگر خونریزی خارجی باشد، خون خواهید دید، اما اگر خونریزی داخلی باشد، بیمار ممکن است خون استفراغ کند یا اسهال خونی داشته باشد. انواع شوک زندگی بیمار را تهدید می کند. اگر فردی علائم شوک دارد، فوراً با 911 (115) تماس بگیرید.

علائم شوک

  • ضربان قلب سریع یا آهسته یا بدون ضربان قلب؛
  • ضربان قلب نامنظم؛
  • تنفس سریع یا آهسته؛
  • سبکی سر؛
  • سردی پوست؛
  • سرگیجه و غش؛
  • لب ها و انگشتان کبود شده؛
  • خستگی؛
  • گشاد شدن مردمک چشم؛
  • چشم های تار؛
  • درد قفسه سینه؛
  • حالت تهوع؛
  • گیجی؛
  • اضطراب؛
  • کاهش ادرار؛
  • تشنگی و خشکی دهان؛
  • کاهش قند خون؛
  • کاهش هوشیاری.

تشخیص ضربه

معمولاً پزشک ابتدا شوک را با علائم خارجی آن تشخیص می‌دهد، از جمله:

  • کاهش فشار خون؛
  • نبض ضعیف؛
  • نبض تند.

به محض تشخیص شوک، کمک های اولیه برای بهبود جریان خون بدن از جمله تجویز مایعات، داروها و فرآورده های خونی به بیمار و مراقبت های ویژه انجام می شود. البته تا زمانی که مشکل زمینه ای شناسایی و درمان نشود، کار انجام نمی شود. به همین دلیل به محض تثبیت وضعیت بیمار، پزشک اقدامات لازم را برای تشخیص علت شوک انجام می دهد، از جمله:

  • تصاویر: برای بررسی احتمال آسیب داخلی به بافت ها و اندام ها می توان از سونوگرافی، اشعه ایکس، سی تی اسکن و ام آر آی استفاده کرد.
  • آزمایش خون: این دارو برای تشخیص عواملی مانند از دست دادن بیش از حد خون، عفونت خون یا سوء مصرف مواد تجویز می شود.

کمک های اولیه و درمان

انواع شوک – درمان شوک

شوک می تواند باعث از دست دادن هوشیاری، مشکلات تنفسی و حتی ایست قلبی شود. به همین دلیل، اگر فکر می‌کنید فردی در شوک است، فوراً با اورژانس تماس بگیرید و موارد زیر را انجام دهید:

  • اگر فرد بیهوش است، بررسی کنید که آیا هنوز نفس می کشد و ضربان قلب دارد یا خیر.
  • اگر تنفس و ضربان قلب متوقف شده است، CPR را انجام دهید.

اما اگر بیمار نفس می کشد، اقدامات زیر را انجام دهید:

  1. بیمار را به پشت قرار دهید.
  2. پاهای او را 30 سانتی متر بالاتر از سطح سر قرار دهید. این حالت حالت شوک نامیده می شود و به جریان خون به اندام های حیاتی که به خون بیشتری نیاز دارند کمک می کند.
  3. برای گرم نگه داشتن بیمار یک پتو یا لباس گرم روی او قرار دهید.
  4. به طور منظم تنفس و ضربان قلب بیمار را بررسی کنید.

نکات مهم

  • اگر فکر می کنید که فرد دچار آسیب سر، گردن یا کمر شده است، او را حرکت ندهید.
  • اگر بیمار زخم قابل مشاهده ای دارد، کمک های اولیه را ارائه دهید و اگر فکر می کنید که واکنش آلرژیک دارد، از داروی تزریقی بخواهید.
  • اگر فرد استفراغ کرد، سر خود را کج کنید تا بتواند به راحتی آن را بلند کند، اما اگر گردنش آسیب دید، سر، گردن و پشت را در یک خط نگه دارید و تمام بدن را بچرخانید.
  • به فردی که شوکه شده است غذا یا نوشیدنی ندهید.
  • اگر مشکوک هستید که فرد آسیب نخاعی دارد، او را حرکت ندهید.
  • اگر خطری وجود ندارد، بیمار را حرکت ندهید.
  • منتظر تشدید علائم شوک نباشید و فوراً به دنبال کمک باشید.

درمان های دارویی

پزشک بسته به نوع شوک درمان های مختلفی را تجویز می کند، از جمله:

  • اپی نفرین و سایر داروها برای درمان شوک آنافیلاکتیک؛
  • انتقال خون برای جایگزینی خون از دست رفته و شوک هیپوولمیک؛
  • مداخله برای درمان شوک قلبی مانند دارو و جراحی قلب؛
  • آنتی بیوتیک برای درمان شوک سپتیک

بهبودی از شوک

بهبودی کامل از شوک ممکن است. البته اگر شوک به سرعت درمان نشود، می تواند باعث آسیب دائمی اندام، ناتوانی و حتی مرگ شود. به همین دلیل بهتر است بلافاصله با اورژانس (115) تماس بگیرید.

احتمال بهبودی شوک به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:

  • علت شوک؛
  • برای مدت طولانی در شوک بودن؛
  • مساحت و میزان خسارت؛
  • درمان و مراقبت دریافتی؛
  • سن و سابقه پزشکی.

پیشگیری از شوک

برخی از انواع شوک و علل آن قابل پیشگیری هستند، از جمله:

  • اگر آلرژی شدید دارید، از محرک اجتناب کنید و در اولین نشانه واکنش آنافیلاکتیک از تزریق اپی نفرین استفاده کنید.
  • برای کاهش خطر از دست دادن خون در اثر آسیب، از وسایل حفاظتی برای فعالیت های مختلف استفاده کنید.
  • برای کاهش آسیب قلبی، رژیم غذایی متعادل داشته باشید و به طور منظم ورزش کنید و از سیگار کشیدن خودداری کنید.

همچنین برای آبرسانی به بدنتان مایعات زیادی بنوشید، به خصوص اگر در محیط گرم و مرطوب هستید.

تو گفتی

چقدر با انواع شوک آشنایی دارید؟ در صورت تمایل می توانید تجربه و نظر خود را در قسمت نظرات برای ما بنویسید. همچنین با توجه به اهمیت موضوع پیشنهاد می کنیم این مطلب را از طریق شبکه های اجتماعی برای دوستان خود ارسال کنید.


چگونه در مورد یک فروشگاه - مجموعه ای از ارتباطات موثر

گامی برای تسلط بر مهارت های ارتباطی شما


توجه! این مقاله صرفا جنبه آموزشی دارد و برای استفاده از آن نیاز به مشاوره پزشک یا متخصص می باشد. اطلاعات بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید