غلظت خون چیست؟ علل، علائم، تشخیص و روش های درمان آن


احتقان خون می تواند مشکلات زیادی ایجاد کند که یکی از آنها کاهش توانایی خون برای حمل اکسیژن، هورمون ها و مواد مغذی در سراسر بدن و هدف قرار دادن بافت ها و سلول ها است. نتیجه این امر کاهش اکسیژن در سلول ها و کمبودهای هورمونی و تغذیه ای آنهاست. فردی با غلظت خونی که مستعد لخته شدن بیش از حد خون است ممکن است از یک عارضه خطرناک لخته شدن خون رنج ببرد. در این مقاله به بررسی علل غلظت خون، تاثیر آن بر بدن و راه های درمان آن می پردازیم.

علل غلظت خون چیست؟

1. پلی سیتمی ورا (Polycythemia Vera/PV)

این بیماری نوعی بیماری خونی است که منشا آن مغز استخوان است. مغز استخوان قسمت مرکزی استخوان و مکانی است که سلول های خونی جدید ساخته و رشد می کنند. در این بیماری، مغز استخوان بیش از حد طبیعی گلبول های قرمز یا سفید خون و پلاکت تولید می کند که باعث افزایش غلظت در خون می شود.

بیماری پلی سیتمی ورا ارثی نیست و به گفته متخصصان ناشی از تغییرات ژنتیکی است و پس از لقاح تخمک و اسپرم ایجاد می شود. این تغییرات به آرامی در طی چندین سال رخ می دهد.

علائم پلی سیتمی ورا عبارتند از:

  1. خستگی؛
  2. سردرد؛
  3. سرگیجه؛
  4. ضعف؛
  5. افزایش تعریق، به ویژه تعریق شبانه؛
  6. خارش پوست؛
  7. تاری دید؛
  8. زنگ زدن در گوش؛
  9. احساس پری یا نفخ به دلیل بزرگ شدن طحال.

بر اساس گزارش سازمان ملی بیماری ها و شرایط نادر، پلی سیتمی ورا 44 تا 57 نفر از هر 100000 نفر را مبتلا می کند و علائم این بیماری معمولا در سنین بالا و بعد از 60 سالگی ظاهر می شود.

2. ماکروگلوبولینمی والدنستروم

لنفوم نوعی سرطان سیستم لنفاوی بدن است که شامل انواع لنفوم هوچکین و لنفوم غیر هوچکین است. ماکروگلوبولینمی والدنستروم شکل بسیار نادری از لنفوم غیر هوچکین است. این بیماری باعث می شود بدن مقدار زیادی پروتئین ایمونوگلوبولین M تولید کند که منجر به افزایش غلظت در خون می شود.

علائم ماکروگلوبولینمی والدنستروم عبارتند از:

  1. خونریزی از بینی، لثه و شبکیه چشم، که به دلیل آسیب به عروق خونی کوچک رخ می دهد.
  2. کم خونی؛
  3. گزگز، گزگز و بی حسی در انگشتان دست و پا.

پلی سیتمی ورا یکی از علل غلظت خون است

3. لوپوس

علائم شایع لوپوس عبارتند از:

  1. بثورات و ضایعات پوستی؛
  2. درد و تورم و التهاب مفاصل؛
  3. سپس
  4. خستگی

لوپوس اریتماتوز سیستمیک (SLE) شایع ترین نوع لوپوس است که یک بیماری خود ایمنی در نظر گرفته می شود. بیماری های خودایمنی باعث می شود که سیستم ایمنی بدن به بافت های خود حمله کند و باعث التهاب گسترده و آسیب بافتی شود. این بیماری می تواند اندام های مختلف بدن مانند مفاصل، پوست، مغز، ریه ها، کلیه ها و عروق خونی را درگیر کند. یکی از اثرات آن بر رگ های خونی افزایش خطر لخته شدن خون است.

لخته شدن خون در رگ های خونی که باعث مسدود شدن آنها می شود و به آن ترومبوز می گویند، در سال اول لوپوس نسبتاً شایع است.

4. فاکتور V لیدن

این بیماری در اثر جهش ژنتیکی یکی از عوامل انعقاد خون ایجاد می شود. پروتئینی به نام پروتئین فعال C فعالیت فاکتور انعقادی 5 را تنظیم می کند.در افراد مبتلا به این بیماری پروتئین C توانایی خود را در تنظیم فعالیت فاکتور پنج از دست می دهد. این جهش و اختلال می تواند غلظت خون را افزایش دهد و احتمال لخته شدن خون غیرطبیعی را به خصوص در سیاهرگ های عمقی و بیشتر در پاها و ریه ها افزایش دهد. البته توجه داشته باشید که اکثر افراد دارای فاکتور 5 لیدن هرگز این لخته ها را ایجاد نمی کنند.

5. کمبود پروتئین های C و S و آنتی ترومبین

پروتئین های C و S و آنتی ترومبین ضد انعقاد طبیعی هستند که بدن تولید می کند و عدم وجود آنها احتمال لخته شدن خون را افزایش می دهد. این کمبودها دلایل مختلفی دارند، از جمله بیماری های ارثی یا مشکلاتی که در طول زمان ایجاد می شوند.

عارضه اصلی این بیماری لخته شدن عروق و ترومبوز است که می تواند در سیاهرگ های عمقی ایجاد شود. در این مورد ترومبوز ورید عمقی / DVT نامیده می شود. اگر لخته ها شکسته شوند و رگ های خونی از آنها به ریه ها را مسدود کنند، عارضه ای به نام آمبولی ریه (PE) رخ می دهد که تهدید کننده زندگی است.

شایع ترین این کمبودها کمبود پروتئین C است که از هر 200 تا 500 نفر 1 نفر را مبتلا می کند و به دنبال آن کمبود پروتئین S که از هر 500 نفر 1 نفر را مبتلا می کند. نادرترین کمبود، کمبود پروتئین آنتی ترومبین است که از هر 2000 تا 5000 نفر 1 نفر را مبتلا می کند.

6. جهش ژن پروترومبین 20210A

پروترومبین که فاکتور پروتئین انعقادی II نیز نامیده می شود، در برخی از افرادی که دارای جهش های ژنتیکی خاصی هستند، بیش از حد معمول تولید می شود. این پروتئین در واقع برای لخته شدن خون مناسب ضروری است، اما مصرف بیش از حد آن می تواند خطر لخته شدن را افزایش دهد، مانند لخته هایی که در DVT و PE رخ می دهد.

عوامل تعیین کننده غلظت خون

  1. سیگار کشیدن.
  2. ورزش در افراد مبتلا به برخی بیماری های خونی و قلبی عروقی.
  3. تغییرات هورمونی مانند تغییرات هورمونی که در دوران بارداری رخ می دهد.
  4. مصرف داروهای هورمونی مانند برخی از داروهای ضد بارداری، درمان جایگزینی هورمونی (HRT) و درمان با تستوسترون.
  5. افزایش التهاب در بدن، احتمالاً ناشی از بیماری هایی مانند لوپوس و بیماری التهابی روده (IBD).
  6. تروما و جراحت.
  7. برخی از بیماری ها مانند سرطان ها، به ویژه مولتیپل میلوما.

علائم غلظت خون چیست؟

این مشکل اغلب هیچ علامتی ایجاد نمی کند و اولین علامت ممکن است لخته شدن خون باشد. البته، فرد می تواند علائم بیماری زمینه ای را داشته باشد که باعث غلظت در خون می شود.

گاهی اوقات فرد علائم مربوط به لخته شدن خون را دارد که بسته به محل لخته متفاوت است. این علائم عبارتند از:

  • درد قفسه سینه؛
  • کمبود هوا؛
  • علائم حمله قلبی مانند بی حسی بازو، کمردرد یا درد فک؛
  • سردرد؛
  • مشکل در صحبت کردن؛
  • سرگیجه؛
  • پا درد یا قرمزی.

اگر هر یک از این علائم ظاهر شد، باید فورا به پزشک مراجعه کنید.

در برخی شرایط، پزشک ممکن است یک سری آزمایشات را برای کمک به تشخیص تجویز کند. این شرایط عبارتند از:

  • تشکیل لخته های خون با منشا ناشناخته؛
  • تشکیل لخته های خونی مکرر؛
  • سقط مکرر؛
  • سابقه خانوادگی لخته شدن خون یا لخته شدن خون دارید.

نتایج تحقیقات پزشک را برای تشخیص علت و بیماری های مربوط به غلظت خون راهنمایی می کند.

تشخیص غلظت خون

گاهی اوقات پزشک بر اساس علائم به غلظت خون مشکوک می شود. در این صورت با گرفتن شرح حال و انجام معاینه فیزیکی و سفارش آزمایش علت مشکل را تشخیص می دهد. سابقه فامیلی نقش زیادی در بروز این مشکل دارد و با توجه به این نکته پزشک سابقه بستگان شما را در خصوص سابقه لخته شدن خون و سقط بررسی می کند.

انواع آزمایش غلظت خون که به تشخیص این بیماری کمک می کند عبارتند از:

  • شمارش کامل خون (CBC)؛
  • بررسی عوامل انعقادی؛
  • سطح فیبرینوژن

پس از این مرحله، ممکن است نیاز به آزمایش‌های اضافی برای تشخیص علت دقیق مشکل باشد.

درمان غلظت خون بالا

بسته به علت این بیماری، پزشک درمان های خاصی را تجویز می کند. برخی از این درمان ها عبارتند از:

  • عوامل ضد پلاکتی: برخی از داروها مانند آسپرین از تشکیل لخته خون جلوگیری می کنند.
  • داروهای ضد انعقاد: برخی داروها مانند وارفارین با تأثیر بر فاکتورهای انعقادی از لخته شدن خون جلوگیری می کنند.
  • ترومبولیتیک ها یا لخته شکن: این داروها اغلب در مواقع اضطراری استفاده می شوند.
  • پروتئین C و فاکتور آنتی ترومبین: این موارد ممکن است برای برخی افراد بسته به مشکلی که دارند مفید باشد.

پزشکان از این درمان‌ها فقط زمانی استفاده می‌کنند که لخته خون خطرناکی تشکیل شده باشد یا احتمال ابتلا به لخته در فرد مشکوک باشد.

تغییر سبک زندگی موثر برای کاهش غلظت خون

  1. ترک سیگار و پرهیز از مکان های دارای هوای آلوده؛
  2. کاهش وزن در صورت اضافه وزن؛
  3. فعالیت بدنی منظم؛
  4. اجتناب از نشستن طولانی مدت؛
  5. برای جریان خون بهتر، پاهای خود را مرتباً حرکت دهید.

عوارض غلظت خون

1. ترومبوز ورید عمقی (DVT)

ترومبوز ورید عمقی یکی از عوارض لخته شدن خون است

ترومبوز ورید عمقی زمانی رخ می دهد که لخته خون در سیاهرگ های عمقی تشکیل شود. این لخته‌ها معمولاً سیاهرگ‌های بزرگ پاها را درگیر می‌کنند، اما ممکن است عروق دیگر از جمله سیاهرگ‌های ران، بازو، شکم یا لگن را نیز درگیر کنند.

علائم DVT

  • تورم، قرمزی و گرمی در ناحیه لخته؛
  • شروع ناگهانی یا تدریجی درد؛
  • درد پا هنگام خم شدن یا کشش پا؛
  • گرفتگی در ناحیه پا؛
  • تغییر رنگ پوست ناحیه آسیب دیده به آبی یا مایل به آبی؛
  • رنگ پریدگی سایر قسمت های بدن.

2. آمبولی ریه (PE)

آمبولی ریه یک اورژانس پزشکی تهدید کننده زندگی است که نیاز به توجه فوری دارد. این بیماری به دلیل لخته شدن خون در رگ های خونی تامین کننده ریه ها رخ می دهد. این رویداد منجر به توقف جریان خون و در نتیجه اختلال در تبادل گاز در ریه ها می شود.

علائم PE

  • تنگی نفس و تنفس سریع؛
  • ضربان قلب بالا؛
  • درد همراه با تنفس عمیق؛
  • سرفه کردن خون؛
  • درد قفسه سینه.

سایر عوارض احتمالی لخته شدن خون

  • فوت کردن، دمیدن؛
  • حمله قلبی؛
  • آسیب کلیه؛
  • عوارض بارداری؛
  • بیماری شریان محیطی

نتیجه

لخته شدن خون به معنای احتمال لخته شدن خون است که می تواند باعث حملات قلبی، سکته مغزی و سایر مشکلات تهدید کننده زندگی شود. این مشکل دلایل مختلفی دارد، از جمله بیماری های خاصی که باعث غلیظ شدن خون می شود. برخی از افراد، مانند کسانی که سابقه خانوادگی فشار خون بالا دارند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به این بیماری هستند. این افراد برای پیشگیری از مشکلات احتمالی و در صورت مشاهده علائم غیرعادی باید به پزشک مراجعه کنند. برخی داروها و تغییرات سبک زندگی به کاهش غلظت خون و خطرات مرتبط کمک می کند.

تو گفتی

آیا شما یا عزیزانتان از این بیماری رنج برده اید؟ برای درمانش چیکار کردی؟ لطفا نظرات خود را برای ما بنویسید و این مقاله را با دوستان و آشنایان خود به اشتراک بگذارید.


چگونه در مورد یک فروشگاه - مجموعه ای از ارتباطات موثر

گامی برای تسلط بر مهارت های ارتباطی شما


توجه! این مقاله صرفا جنبه آموزشی دارد و برای استفاده از آن مشاوره با پزشک یا متخصص الزامی است. اطلاعات بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید