فیبروز ریوی؛ علائم، علل، روش های تشخیص و درمان


فیبروز ریوی یک بیماری خطرناک ریوی است که تا آخر عمر با فرد باقی می ماند. این بیماری باعث ایجاد زخم و بافت متراکم در ریه می شود که تنفس را دشوار می کند. علائم فیبروز ریوی می تواند به طور ناگهانی یا پس از چندین سال ظاهر شود. اگرچه هیچ درمانی برای این عارضه وجود ندارد، اما می توان با مصرف دارو سرعت پیشرفت آن را کاهش داد و عملکرد ریه را برای مدت طولانی تری حفظ کرد. برای آشنایی بیشتر با این بیماری، علائم و روش های درمان آن، با ما همراه باشید.

فیبروز ریوی چیست؟


این بیماری یک عارضه ریوی جدی و خطرناک است که تأثیر خاصی بر سیستم تنفسی دارد. فیبروز ریوی باعث ایجاد زخم و ضخیم شدن دیواره های ریه می شود. در واقع این بیماری بافت همبند ریه و کیسه های هوایی یا آلوئول ها را درگیر می کند. آلوئول ها کیسه های هوایی کوچک و ظریفی در ریه ها هستند که به اکسیژن اجازه می دهند هنگام بازدم وارد جریان خون شود. به دلیل فیبروز ریوی، دیواره های نازک این کیسه های هوایی شروع به ضخیم شدن می کنند.

وقتی این اتفاق می افتد، برای کیسه های هوایی سخت تر می شود که کار خود را انجام دهند و اکسیژن را به بقیه بدن برسانند. در این حالت به مرور زمان وضعیت ریه بدتر می شود و بافت سخت و خشک ریه نمی تواند به درستی منبسط شود و این امر تنفس را دشوار می کند. فرد مبتلا به فیبروز ریوی ممکن است هنگام انجام فعالیت های عادی روزانه که در گذشته برای او آسان بود، دچار تنگی نفس شود.

زخم های ناشی از این بیماری به عوامل مختلفی بستگی دارد. البته در بیشتر موارد پزشکان نمی توانند دقیقاً تشخیص دهند که مشکل چیست. زمانی که علت آن مشخص نشود، به این بیماری فیبروز ریوی ایدیوپاتیک می گویند.

علائم فیبروز ریوی

انگشتان پا از علائم فیبروز ریوی هستند

علائم فیبروز ریوی عبارتند از:

  • کمبود هوا؛
  • یک جراحت
  • سرفه مزمن؛
  • کاهش وزن غیر منطقی؛
  • درد عضلات و مفاصل؛
  • گشاد و گرد شدن انگشتان دست و پا (بند انگشتان).

سیر فیبروز ریوی و شدت علائم آن برای هر فردی می تواند متفاوت باشد. برخی از افراد خیلی سریع به بیماری شدید مبتلا می شوند، در حالی که برخی دیگر ممکن است علائم خفیفی داشته باشند که به آرامی طی ماه ها یا سال ها بدتر می شوند.

علائم برخی از افراد به سرعت شدید می شود (تشدید حاد)، مانند تنگی نفس شدید که می تواند برای روزها یا هفته ها ادامه یابد. افرادی که تشدید حاد دارند ممکن است به ونتیلاتور (اکسیژناسیون) نیاز داشته باشند. علاوه بر این، پزشک ممکن است آنتی بیوتیک، کورتیکواستروئید یا سایر داروها را برای درمان این بیماری تجویز کند.

علل فیبروز ریوی

1. عوامل شغلی و محیطی

اگر فردی برای مدت طولانی در معرض سموم و آلودگی های خاصی قرار گیرد، ریه های او آسیب می بیند. برخی از این سموم و آلاینده ها عبارتند از:

  • پودر سیلیکون؛
  • پارچه آزبست؛
  • گرد و غبار فلزات سنگین؛
  • گرد و غبار زغال سنگ؛
  • مدفوع پرندگان و حیوانات؛
  • پودر حبوبات.

2. رادیوتراپی

افرادی که برای سرطان سینه یا ریه پرتودرمانی دریافت می‌کنند، ممکن است ماه‌ها یا سال‌ها پس از شروع درمان، علائم آسیب ریه را داشته باشند. شدت این آسیب به عوامل زیر بستگی دارد:

  • درجه قرار گرفتن در معرض تابش ریه؛
  • مقدار تابش داده شده؛
  • شیمی درمانی؛
  • شما یک بیماری زمینه ای ریوی دارید.

3. داروها

بسیاری از داروها می توانند به ریه ها آسیب بزنند، از جمله:

  • داروهای شیمی درمانی: این داروها برای از بین بردن سلول های سرطانی طراحی شده اند، اما به بافت ریه مانند متوترکسات و سیکلوفسفامید نیز آسیب می رسانند.
  • داروهای قلب: برخی از داروهای تجویز شده برای درمان ریتم نامنظم قلب، از جمله آمیودارون، می تواند به ریه ها آسیب برساند.
  • برخی از آنتی بیوتیک ها: آنتی بیوتیک هایی مانند نیتروفورانتوئین یا اتامبوتول برای ریه ها مضر هستند.
  • داروهای ضد التهاب: برخی از داروهای ضد التهابی مانند ریتوکسیماب یا سولفاسالازین می توانند به ریه ها آسیب بزنند.

4. بیماری ها و عوارض پزشکی

آسیب ریه می تواند توسط بیماری های خاصی ایجاد شود، از جمله:

  • درماتومیوز (التهاب عضله و پوست روی آن)؛
  • پلی میوز (التهاب عضلانی)؛
  • بیماری بافت همبند مخلوط؛
  • لوپوس اریتماتوی سیستمیک؛
  • روماتیسم مفصلی؛
  • سارکوئیدوز؛
  • اسکلرودرمی؛
  • پنومونی.

بسیاری از مواد و بیماری ها می توانند منجر به فیبروز ریوی شوند، اما معمولاً علت این بیماری ناشناخته باقی می ماند و به آن فیبروز ریوی ایدیوپاتیک می گویند. جالب است بدانید که برگشت اسید معده به مری نیز می تواند یکی از دلایل این بیماری باشد.

تشخیص فیبروز ریوی

علائم این بیماری به تدریج و با گذشت زمان ظاهر می شود، بنابراین تشخیص سریع آن برای پزشکان مشکل است. اسکارهای ناشی از فیبروز ریوی مشابه اسکارهای ناشی از بیماری های دیگر است. چندین آزمایش برای تایید بیماری و رد احتمالات دیگر انجام می شود، از جمله:

  • اشعه ایکس قفسه سینه؛
  • اسکن HRCT؛
  • تست آمادگی جسمانی؛
  • تست عملکرد ریوی؛
  • یک پالس اکسی متر که میزان اکسیژن خون را اندازه گیری می کند.
  • آزمایش گاز خون که میزان اکسیژن و دی اکسید کربن خون را اندازه گیری می کند.
  • نمونه برداری ریه

درمان فیبروز ریوی

متاسفانه آسیب های ناشی از این بیماری دائمی است اما با تشخیص و درمان به موقع می توان عملکرد ریه را برای مدت طولانی تری حفظ کرد. هدف اصلی درمان فیبروز ریوی کاهش التهاب ریه، محافظت از بافت ریه و کاهش سرعت تخریب ریه است. این درمان تنفس را برای فرد آسان تر می کند. پزشک شما ممکن است یک یا چند مورد از این درمان ها را توصیه کند:

  • دارودرمانی: 2 داروی پیرفنیدون و نینتدانیب می توانند میزان آسیب ریه را کاهش دهند. این داروها از عملکرد ریه حمایت می کنند.
  • اکسیژن درمانی: اگر بدن مقدار بیشتری اکسیژن دریافت کند، تنفس راحت تر می شود. همچنین قدرت و انرژی شما را افزایش می دهد.
  • توانبخشی ریوی: این برنامه ورزشی خاص شامل فعالیت هایی است که به شما کمک می کند فعالیت ها و وظایف روزانه خود را راحت تر انجام دهید.
  • پیوند ریه: یک یا هر دو ریه بیمار با یک ریه اهدا کننده سالم جایگزین می شود. این می تواند سلامت و کیفیت زندگی فرد را بهبود بخشد. البته باید در نظر داشته باشید که پیوند ریه یک عمل سخت است و برای همه مناسب نیست. این جراحی آخرین راه برای درمان فیبروز ریه محسوب می شود و تنها درمان قطعی این بیماری است.

مهار فیبروز ریوی از طریق تغییر سبک زندگی

آزمایشات برای تشخیص فیبروز ریوی

یکی از مهم ترین نکات برای مهار این بیماری داشتن یک سبک زندگی سالم است که می تواند علائم را کاهش دهد و کیفیت زندگی را بهبود بخشد. برخی از این تغییرات عبارتند از:

  • ترک سیگار؛
  • حفظ وزن مناسب که ممکن است با کاهش وزن همراه باشد.
  • استفاده به موقع از تمام واکسن ها و داروها و مکمل ها.
  • بررسی میزان اکسیژن خون برای حفظ آن در محدوده ایده آل.

همچنین می توان به گروه های حمایتی توانبخشی ریوی پیوست. در این گروه ها که معمولاً در بیمارستان ها یا مطب های پزشک تشکیل می شوند، با متخصصان و سایر مبتلایان در تماس خواهید بود. در این گروه تمرینات تنفسی و سازشکاری و روش های مقابله با استرس، اضطراب و مشکلات روحی ناشی از این بیماری آموزش داده می شود.

کدام افراد بیشتر مستعد ابتلا به فیبروز ریوی هستند؟

این عوامل باعث می شود افراد بیشتری از فیبروز ریوی رنج ببرند:

  • سن: اگرچه فیبروز ریوی در کودکان و نوزادان دیده می شود، اما احتمال بروز آن در افراد میانسال یا مسن بیشتر است.
  • جنسیت: فیبروز ریوی ایدیوپاتیک در مردان شایع تر از زنان است.
  • سیگار کشیدن: تعداد بیمارانی که سیگار می کشند یا در گذشته سیگار کشیده اند بیشتر از بیمارانی است که هرگز سیگار نکشیده اند. همچنین این بیماری در افراد مبتلا به آمفیزم بیشتر دیده می شود.
  • برخی از مشاغل: افرادی که در کشاورزی، ساخت و ساز یا معدن کار می کنند، بیشتر در معرض آلاینده های آسیب رسان ریه هستند و بیشتر در معرض فیبروز ریوی هستند.
  • درمان سرطان: پرتودرمانی به قفسه سینه یا استفاده از برخی داروهای شیمی درمانی خطر ابتلا به این بیماری را افزایش می دهد.
  • عوامل ژنتیکی: برخی از انواع فیبروز ریوی ارثی هستند و ممکن است به دلیل عوامل ژنتیکی ایجاد شوند.

فیبروز ریوی چه عوارضی ایجاد می کند؟

  • فشار خون ریوی: برخلاف فشار خون بالا، این وضعیت شریان های ریوی را درگیر می کند. این وضعیت زمانی شروع می شود که کوچکترین شریان ها و مویرگ ها توسط بافت اسکار فشرده می شوند که مقاومت در برابر جریان خون در ریه ها را افزایش می دهد. این پدیده باعث افزایش فشار در شریان های ریوی و قسمت راست و پایین قلب (بطن راست) می شود. برخی از انواع فشار خون ریوی خطرناک هستند و با گذشت زمان شدیدتر یا حتی کشنده می شوند.
  • نارسایی قلب راست: این عارضه خطرناک زمانی رخ می دهد که بطن راست قلب مجبور است خون بیشتری را نسبت به معمول پمپ کند تا خون را از طریق شریان های ریوی نیمه مسدود شده عبور دهد.
  • نارسایی تنفسی: این عارضه معمولا در آخرین مرحله بیماری مزمن ریوی رخ می دهد و زمانی مشاهده می شود که سطح اکسیژن خون به شدت کاهش یابد.
  • سرطان ریه: فیبروز ریوی طولانی مدت می تواند خطر ابتلا به سرطان ریه را افزایش دهد.
  • بیماری های ریوی: با پیشرفت فیبروز ریوی، عوارضی مانند لخته شدن خون در ریه، فروپاشی ریه یا عفونت ریه ممکن است رخ دهد.

پیشرفت فیبروز ریوی و آینده بیماران آن

علائم این بیماری با گذشت زمان بدتر می شود. اگرچه اقداماتی برای کنترل علائم وجود دارد، اما زخم و آسیب ریه را نمی توان به طور کامل متوقف کرد. پیشرفت بیماری در برخی افراد می تواند بسیار سریع باشد و برخی دیگر ممکن است برای سال ها نیازی به استفاده از اکسیژن برای تنفس راحت نداشته باشند.

افراد بین 50 تا 70 سال معمولاً از فیبروز ریوی رنج می برند و امید به زندگی پس از تشخیص 3 تا 5 سال است. البته امید به زندگی افراد مبتلا به فیبروز ریوی به عوامل زیر بستگی دارد:

  • سن؛
  • وضعیت سلامت عمومی؛
  • سرعت پیشرفت بیماری؛
  • شدت علائم.

آخرین کلمه

با مشاهده هر یک از علائم فیبروز ریوی، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید. هرچه این بیماری زودتر تشخیص داده شود، زودتر درمان مناسب را دریافت خواهید کرد. درمان به موقع می تواند نقش مهمی در کند کردن پیشرفت این بیماری و افزایش کیفیت زندگی داشته باشد. به خاطر داشته باشید که تنها درمان قطعی این بیماری پیوند ریه است و سایر درمان ها فقط پیشرفت آن را کند می کنند.


چگونه در مورد یک فروشگاه - مجموعه ای از ارتباطات موثر

گامی برای تسلط بر مهارت های ارتباطی شما


توجه! این مقاله صرفا جنبه آموزشی دارد و برای استفاده از آن نیاز به مشاوره پزشک یا متخصص می باشد. اطلاعات بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید