فین تک چیست؟ سابقه، زمینه فعالیت، سطح امنیتی


امروزه همه ما از تلفن های هوشمند برای انجام کارهای روزانه مانند پرداخت قبوض، خرید شارژ، انتقال پول از کارت به کارت، خرید آنلاین محصولات مختلف، بررسی آخرین وضعیت موجودی و استعلام چک استفاده می کنیم. همه این موارد با کمک اپلیکیشن هایی که روی گوشی خود نصب کرده ایم امکان پذیر است. همه این برنامه ها بخشی از خانواده بزرگ و رو به رشدی به نام فین تک هستند، یعنی فناوری های مالی که زندگی ما را آسان کرده اند. در این مقاله با مفهوم فین تک، تاریخچه، امنیت و آینده آن در جهان و ایران آشنا خواهید شد.

فین تک چیست؟

فین تک از ترکیب دو کلمه مالی و تکنولوژی ساخته شده است. بنابراین فین تک مخفف فناوری مالی است. این اصطلاح برای توصیف فناوری هایی به کار می رود که در سال های اخیر انقلابی در زمینه تراکنش های مالی ایجاد کرده اند. فناوری هایی که روش خرید، انتقال پول، سرمایه گذاری و وام گرفتن ما را تغییر داده است. همچنین بخشی از فین تک به حوزه پر سر و صدا ارزهای دیجیتال مربوط می شود. به طور کلی هدف این فناوری ها این است که دسترسی سریعتر و فوری به منابع مالی و مدیریت یا انتقال آنها را برای ما فراهم کنند.

تاریخچه فین تک

اصطلاح فین‌تک مدرن به نظر می‌رسد، اما ریشه‌های آن را باید در کارت‌های اعتباری جستجو کرد که اولین بار در دهه 1950 معرفی شدند. دستگاه های خودپرداز، بورس های الکترونیکی و صرافی های آنلاین از دیگر پیشرفت های فین تک هستند.

در اوایل قرن بیست و یکم، از این اصطلاح برای توصیف رایانه ها و سیستم های بانکی استفاده می شد که امکان تبادل داده ها بین شعب مختلف را فراهم می کرد. اما با ظهور تلفن های همراه و گسترش اینترنت در سراسر جهان پس از سال 2010، نرم افزارها و اپلیکیشن هایی ساخته شدند که به افراد اجازه می دادند کارهایی را انجام دهند که قبلا فقط از طریق بانک ها و موسسات مالی امکان پذیر بود.

اکنون فین تک سیستم بانکی و مالی و حتی سیستم بیمه سنتی را به چالش می کشد و استارت آپ های فین تک برای ارائه روش های جایگزین تراکنش های مالی با یکدیگر رقابت می کنند.

نمونه هایی از فین تک

نمونه هایی از فین تک

  • شما به رستوران مراجعه کرده اید و بعد از صرف غذا به جای استفاده از کارت بانکی، با اسکن کد هزینه از طریق اپلیکیشن پرداخت موبایلی، آن را کسر کرده و به حساب رستوران واریز می کنید.
  • شما از یکی از ارائه دهندگان خدمات تاکسی اینترنتی تاکسی گرفته اید. وقتی بدون پرداخت پول نقد یا پول کارت به کارت پیاده می شوید، حساب برنامه شما به طور خودکار به حساب راننده واریز می شود.
  • با کمک اپلیکیشن های کارگزار بورس که بر روی تلفن همراه خود نصب شده است، وارد بورس شده و آخرین وضعیت سهام خود را بررسی می کنید. شما می توانید بدون نیاز به مراجعه حضوری، سهام بخرید یا بفروشید.
  • با استفاده از برنامه پرداخت نصب شده بر روی تلفن همراه، علاوه بر انتقال وجه بین کارت و حساب، امکان پرداخت قبوض، خرید شارژ، پرداخت عوارض و خلافی خودرو، خرید بیمه، خرید بلیط اتوبوس، قطار یا هواپیما نیز وجود دارد. همه اینها فقط در یک برنامه در دسترس شما هستند.

اینها تنها چند نمونه از کاربرد گسترده فین تک در زندگی روزمره شما هستند. چیزهایی که شما هر روز با آنها سر و کار دارید، اما ممکن است ندانید که همه آنها با مفهومی به نام فین تک تعریف می شوند.

چگونه فین تک سیستم مالی سنتی را به چالش کشیده است؟

فین تک تغییرات عمده ای در زمینه تراکنش های مالی ایجاد کرده است. آیا می دانید این تحولات چگونه سیستم مالی سنتی را به چالش کشیده است؟ اگر بخواهیم تنها در یک کلمه توضیح دهیم که چگونه فین تک بر روش های سنتی تجارت، بانکداری، مشاوره و مبادلات مالی تأثیر گذاشته است، آن کلمه «اختلال» است.

در گذشته ای نه چندان دور برای هر کار بانکی یا تجاری باید به موسسه یا بانک مراجعه می کردید. مثلا اگر می خواهید بیمه بخرید باید به یکی از شعب بیمه مراجعه کنید. اگر می خواهید پول انتقال دهید باید به بانک مراجعه کنید. اکنون این کارها و کارهای دیگر را با حرکت انگشتان خود و به کمک اپلیکیشنی که روی تلفن همراه خود نصب کرده اید انجام می دهید.

فین‌تک سیستم مالی سنتی را که به واسطه‌ها وابسته بود، مختل کرده و نوعی تمرکززدایی را ایجاد کرده است. این تمرکززدایی در نهایت منجر به دموکراتیک شدن فرآیندهای مالی در حوزه های مختلف و کاهش زمان و هزینه دریافت این خدمات شده است.

کاربران فین تک چه کسانی هستند؟

با توجه به مقیاس فین تک، این حوزه کاربران زیادی را به خود جذب می کند. در واقع فین تک بازار بزرگی است که پتانسیل زیادی دارد. مصرف کنندگان جوان بیشتر از بزرگسالان و افراد مسن از فناوری های فین تک استفاده می کنند. دلیل آن تمایل و انطباق بیشتر این گروه سنی با فناوری های جدید است.

فین‌تک همچنین راه‌حل‌های نوآورانه‌ای را برای کسب‌وکارها ارائه می‌کند تا تراکنش‌های مالی خود را به روش‌های ارزان‌تر و سریع‌تر انجام دهند. به عنوان مثال، در گذشته یک کسب و کار کوچک برای فروش محصولات خود باید به بانک مراجعه می کرد و دستگاه کارتخوان نصب می کرد، اما امروزه برنامه های فین تک امکان فروش محصولات بدون چنین دستگاهی را فراهم کرده است.

وضعیت مقررات مالی فین تک چگونه است؟

صنعت مالی همواره مملو از قوانین و مقررات بسیاری بوده است. بنابراین جای تعجب نیست که با ظهور فین تک در سال های اخیر، دولت ها که قانون گذار هستند، بیش از همه نگران رشد این حوزه هستند. هر چه فناوری بیشتر وارد حوزه تراکنش های مالی شود، مسائل حقوقی بی سابقه ای بیشتر می شود.

به عنوان مثال، دیجیتالی شدن بخش مالی آسیب پذیری در برابر حملات هکرها را افزایش می دهد. از سوی دیگر، جمع آوری داده های کاربر در یک سرور، امکان سوء استفاده یا سرقت از آن داده ها را افزایش می دهد. حال سوال این است که چه کسی در چنین حوادثی مسئول است؟ چه کسی و چگونه باید خسارت وارده را جبران کند؟ آیا بانک مقصر است یا شرکت فین تک که به عنوان واسطه بین بانک و مصرف کنندگان عمل می کرد؟

مشکل دیگر تفاوت عملکردی بین فناوری های فین تک و قوانین است. فناوری می‌خواهد تبادل را تا حد امکان سریع انجام دهد، اما قوانین سختگیرانه به دنبال حداکثر شفافیت در حوزه مالی هستند. این تفاوت مشکلاتی ایجاد می کند. به عنوان مثال، شرکت Zenfitz که ارزش آن بیش از 1 میلیارد دلار است، قوانین ایالت کالیفرنیا را نقض کرد و به کارگزاران غیرمجاز اجازه داد تا بیمه نامه ها و بورس اوراق بهادار را امضا کنند. این نقض ناخواسته قوانین منجر به جریمه سنگین 7 میلیون دلاری برای شرکت شد.

با وجود این مشکلات، شرکت های فین تک در حال یافتن راه های مناسب برای اجرای قوانین و مقررات هستند. علاوه بر این، قانونگذاران در حال به روز رسانی و تطبیق مقررات با نیازهای دنیای مالی جدید هستند.

فین تک چقدر امن است؟

امنیت فین تک

امنیت یکی دیگر از چالش های مهم فین تک است. در این زمینه جابه جایی پول به مقدار زیاد انجام می شود و داده های ارزشمند و حساسی مانند اطلاعات حساب بانکی و اطلاعات شخصی کاربران وجود دارد، بنابراین ناامنی خسارات جبران ناپذیری را به همراه خواهد داشت. بنابراین، موفقیت استارت‌آپ‌های فین‌تک تماماً به امنیت مربوط می‌شود. اگر از امنیت یک برنامه پرداخت مطمئن نیستید، آیا می خواهید از آن استفاده کنید؟

همانطور که دنیای ما دیجیتالی تر می شود، خطرات و تهدیدات امنیتی در این زمینه نیز افزایش می یابد. هک های اخیر در صرافی های بیت کوین این خطرات را آشکار کرده است.

شرکت های فعال در این زمینه سعی می کنند فناوری خود را ایمن نگه دارند. با این حال، در دنیای دیجیتال، امنیت یک مفهوم مطلق نیست. هیچ کس نمی تواند امنیت 100٪ را تضمین کند. بنابراین عاقلانه است که با احتیاط به فین تک نزدیک شویم، به خصوص که برخی از پلتفرم های فین تک قوانین را نقض یا نادیده می گیرند.

در حال حاضر، با توجه به گستره این حوزه، ما هیچ ایده ای نداریم که فین تک چقدر امن است. در یک نظرسنجی، 71 درصد از مصرف کنندگان با این جمله موافق بودند: “من نگران امنیت داده های شخصی خود در هنگام انجام معاملات آنلاین هستم.”

آینده فین تک

از سال 2010، زمانی که فین تک به شکل فعلی ظاهر شد، به طور پیوسته رشد کرد. طبق آمار، تا سال 2019، حدود 64 درصد از جمعیت جهان از فناوری های فین تک استفاده می کردند. بانک ها و شرکت های بزرگ مالی یا در حال خرید استارت آپ های فین تک هستند یا فناوری های فین تک خود را به بازار عرضه می کنند.

در حال حاضر بازار فین تک به ترتیب در قاره آمریکا، آسیا و اروپا بیشترین رشد را داشته است. با این حال، هنوز پتانسیل زیادی برای رشد وجود دارد. با شیوع ویروس کرونا، نیاز به استفاده از خدمات مالی از راه دور و آفلاین نیز افزایش یافته و نیاز جامعه به استفاده از فناوری های فین تک را افزایش داده است. در حال حاضر، بسیاری از افراد و مشاغل برای تراکنش های مالی خود به فناوری های فین تک وابسته هستند. به نظر می رسد که فین تک در آینده به بخشی جدایی ناپذیر از زندگی مالی روزمره ما تبدیل خواهد شد.

فین تک در ایران

فین تک در ایران در سال های اخیر رشد و گسترش زیادی داشته است. برنامه های پرداخت مختلفی توسط استارت آپ ها و شرکت های فین تک در ایران ارائه می شود. برخی از آنها به بانک های بزرگ کشور متصل هستند. علاوه بر این، سازمان ها و نهادهای دولتی در کشور نیز برنامه های خود را ارائه می دهند که علاوه بر ارائه خدمات دولتی، امکان پرداخت مستقیم یا از طریق درگاه بانکی را برای کاربران فراهم می کند.

در کنار این برنامه ها استفاده از کدهای دستوری (ussd) نیز در کشور بسیار رواج یافته است. کدهایی که بدون نیاز به اینترنت قابل استفاده هستند.

سوالات متداول

1. فین تک چیست؟

این اصطلاحی است که برای توصیف طیف گسترده ای از فناوری ها در حوزه مالی استفاده می شود. از برنامه های پرداخت تا برنامه های خرید بیمه، بورس و مدیریت و مبادله ارزهای دیجیتال.

2. آیا فین تک فقط مربوط به خدمات بانکی است؟

خیر، فین تک علاوه بر خدمات بانکی، سایر بخش های حوزه مالی مانند بورس، بیمه و مالیات و وام را نیز پوشش می دهد.

3. شرکت های فین تک و استارت آپ ها چگونه کسب درآمد می کنند؟

بسته به نوع خدمات و دولتی یا خصوصی بودن آن، روش کسب درآمد متفاوت است. به عنوان مثال، برنامه های پرداخت تسهیلات مبادله مالی از طرفین دریافت می کنند یا در ازای دریافت کارمزد، برخی خدمات مالی را به کاربران ارائه می دهند.

4. آیا فین تک ایمن است؟

امنیت مطلق در فضای دیجیتال وجود ندارد. با این حال، ارائه دهندگان خدمات فین تک سعی می کنند امنیت کافی را برای تراکنش های مالی فراهم کنند تا کاربران را تشویق به استفاده از خدمات خود کنند.


مجموعه ای از 9 ایده کسب و کار برای ایجاد ثروت با سرمایه کم

کسب و کار خود را با سرمایه کم شروع کنید

برای مدت محدود

دیدگاهتان را بنویسید