مهاجرت روستایی محصول مدیریت ضعیف کشاورزی / خشکسالی در نتیجه استخراج منابع طبیعی است



به گزارش خبرنگار اجتماعی ایسکانیوز، چندی پیش پشت نیمکت های کلاس اول دبستان با هم سرودیم «خوشا به حال روستایی / شاد یا پاک / در شهر ما جز دود و ماشین نیست / دلم برای آن هم تنگ شده است» اما امروز سایه سنگین زمین و تغییرات اقلیمی جایی برای روستایی شاد باقی نگذاشته است. از شهرهایی که در جستجوی زندگی ارزان تر هستند.

ادامه مطلب

کشور ما دارای بالاترین سطح فرسایش در جهان است

کارشناسان معتقدند برخی از مشکلاتی که امروز در حوزه آب در کشور داریم ناشی از ضعف حکمرانی در حوزه کشاورزی است. محمد الموتی; این فعال و کارشناس محیط زیست در گفت وگو با خبرنگار اجتماعی ایسکانیوز با اشاره به سوءتفاهم ها درباره توسعه کشاورزی گفت: از 20 سد در سال 57 به 600 سد در سال 99 یعنی 30 برابر سدها و آب های سطحی تبخیر شدیم. به بهانه ایجاد رونق کشاورزی سدهای بالادست و پایین دست را تخریب کردیم اما به رونق کشاورزی هم نرسیدیم.

وی گفت: خودکفایی در تولید آب باعث شده تا سیاستمداران به آب های زیرزمینی تکیه کنند، بنابراین ذخایر 40 ساله خود را در طول این سال ها از دست داده ایم. در بسیاری از نقاط کشور ما دیگر نمی توانیم از آب های زیرزمینی استفاده کنیم. من به جرأت می گویم که بیش از 95 درصد مشکلات زمین ما ناشی از تصمیمات اشتباه دولت ها در توسعه کشاورزی، رویکرد ساختاری مدیریت آب و کنترل تخریب است. این تصمیمات کشور ما را در بین بالاترین سطوح بیابان زایی در جهان قرار می دهد. کشور ما دارای بالاترین سطح فرسایش در جهان است.

ما به کشت بیگانه نیاز داریم

المطوی ادامه داد: 40 درصد آبی که باید برنامه ریزی شود با کشاورزی نامناسب از بین می رود. 60 درصد باقیمانده تا زمانی که محصول وارد بازار شود از بین می رود. ما مدل های کشت نامناسب داریم. هر ساله در یکی از نقاط کشور باغداران و کشاورزان محصول خود را به دلیل نداشتن مشتری در خیابان می اندازند. در واقع هیچ برنامه ریزی برای کشاورزی وجود ندارد. در مقابل، ما برنامه ای به نام امنیت غذایی داریم که اگر بخواهیم عاقلانه آن را مدیریت کنیم، نیازمند کشت فراسرزمینی است. چرا در این شرایط که شوخی نیست و زمین در حال تبدیل شدن به زمین سوخته است باید بحران آب را مدیریت کنیم؟

این کارشناس محیط زیست توضیح داد: مدل زندگی مرکز زمین ما که بر پایه کشاورزی بود، امروز تغییر کرده است. فرزند کشاورز ما معیشت تولید محور را رها کرد و وارد بخش خدمات شد و به حاشیه شهرها رفت و به دلیل ماهیت بحران حاشیه نشینی به وجود آمد. زنجیره این سؤالات ناشی از عدم درک امکانات این سرزمین است. بعضی ها فکر می کنند خدا می خواهد همه ابرهای دنیا را روی ایران بیاورد و اینجا کم آب نیست. آنها فریاد می زنند که ما باید کشاورزی را شروع کنیم و می توانیم 200 میلیون نفر را سیر کنیم. این بزرگترین اشتباهی است که ممکن است رخ دهد. کشاورزی امروز سازماندهی نشده است، اصلاً مدلی از کشت وجود ندارد. صنایع در حال مصرف طبیعت و زمین برای بقا هستند. اگر این اتفاق در جای دیگری از دنیا می افتاد، این صنایع تعطیل می شدند.

تغییر اقلیم نیز نتیجه دخالت نادرست انسان در طبیعت است

بچمن ایزدی; یک فعال محیط زیست و بیابان شناس در گفت وگو با خبرنگار اجتماعی ایسکانیوز در خصوص علل زیست محیطی مهاجرت از روستاها به شهرهای حاشیه شهر اظهار کرد: عوامل متعددی دست به دست هم می دهند تا شاهد مهاجرت از روستا به حومه شهر باشیم که تغییر اقلیم یکی از آنهاست. تغییرات اقلیمی نیز نتیجه دخالت نامناسب انسان در طبیعت، مانند حمل و نقل آب و سوء استفاده از خاک است. خشکسالی ناشی از تغییرات آب و هوایی، آب و محیط زیست است.

وی افزود: ما هیچ کاری برای تثبیت مردم در اقلیم خود انجام نداده‌ایم زیرا از مزایای قلمرو خود اطلاع کافی نداریم. این منجر به تمرکز مردم در یک شهر شده است که منابع کافی در آن منطقه وجود ندارد. این امر منجر به برداشت بی رویه منابع می شود و تعادل منطقه را به هم می زند. برهم خوردن تعادل اکولوژیکی منطقه بر اقتصاد نیز تأثیر خواهد گذاشت.

رسیدن به زیستگاه های جنگلی

این کارشناس بیابان تصریح کرد: مدیریت آب و خاک بسیار مهم است و مثلاً اگر روستایی دو هزار نفر سکنه دارد و هزار هکتار زمین برای کشت و کار و باغداری در اختیار این مردم قرار می گیرد، بقیه مراتع باید حفظ شود در حالی که شاهد هستیم. توسعه بیشتر زمین‌های کشاورزی: ​​«ما فراتر از مرزها هستیم. رسیدن به زیستگاه‌های جنگلی و مرتعی و تبدیل آن‌ها به مزارع به‌ویژه مزارع برنج، مدیریت آب و خاک را مختل می‌کند.

ایزدی گفت: تغییر اقلیم خود به خود اتفاق نیفتاده است، طبق بررسی اخیری که در دانشگاه شیراز انجام شده، در صد سال اخیر تغییر محسوسی در بارندگی نداشته ایم، پس چه شد که دچار خشکسالی شدیم؟ خشکسالی مدیریتی در بخش آب داریم و برداشت بی رویه از منابع آبی، کشت های مکرر با کود و سموم شیمیایی که آلیاژ غنی خاک را مختل می کند و حفر چاه های زیادی در کشور این شرایط را ایجاد کرده است. آمارها حاکی از آن است که 800 هزار حلقه چاه در کشور حفر شده است اما تعداد واقعی بیش از این مقدار است و این میزان برداشت به معنای عدم وجود آب است.

وی افزود: انتقال آب از منطقه ای به منطقه دیگر تعادل منطقه را به هم می زند و بارها در کشور این کار را انجام داده ایم. مداخله در حوزه محیط زیست باعث شده است که مردم مجبور شوند از اقلیم خود به حاشیه شهرها مهاجرت کنند و این مهاجرت ها تعادل شهر مقصد را نیز بر هم بزند.

با آب آشامیدنی مشکلی نداریم!

محمد درویش فعال محیط زیست در گفت وگو با خبرنگار اجتماعی ایسکانیوز به تشریح نقش پروژه های انتقال آب در شرایط کنونی پرداخت و گفت: کل آب شرب مورد نیاز 85 میلیون ایرانی هشت و نیم درصد آب کشور است. آب استحصالی به این معناست که بدون ایجاد تنش در سیستم هیدرولوژیکی کشور در هر سکونتگاهی، بدون نیاز به پروژه های انتقال آب برای تامین نیاز مردم، یعنی حتی در شدیدترین خشکسالی ها، به راحتی آب شرب تامین کنیم. میانگین بارندگی کشورمان 36.7 درصد کاهش داشته است، بنابراین مشکلی از نظر آب شرب نداریم.

وی افزود: همچنین سازمان ملل اجازه استفاده از پروژه های انتقال آب را در شرایطی می دهد که کمبود آب به شهرک منجر به رها شدن و مهاجرت ساکنان شود تا در کشور ما در صورت مدیریت صحیح مشکلی پیش نیاید. در زمینه تامین آب آشامیدنی.» از این رو پروژه های انتقال آب برای توسعه کشاورزی و صنعت آب در حال اجراست.

درویش در خصوص جابجایی صنایع آب گفت: صنایع آب می تواند تعادل اکولوژیکی مناطق را بر هم بزند. اصفهان نیز قربانی این حادثه شد. استان های یزد، اردکان، میبد، بخش هایی از استان های کرمان، سمنان و فارس نیز این مشکل را دارند و تداوم این معضل می تواند بحران های جدی تری ایجاد کند. بهتر است صنایع آب و انرژی به مناطقی منتقل شوند که با آب مازاد مواجه هستند.

افزایش تنش های قومی ناشی از مشکلات آب

وی گفت: این موضوع باعث افزایش تنش های قومیتی، کم آبی در سرچشمه و به خطر افتادن معیشت مردم می شود زیرا در کشوری هستیم که در کمربند خشک دنیا قرار دارد و میانگین بارندگی متغیر است و در سال خشک حتی مبدأ آن متغیر است. کمبود آب نیز وجود دارد. به عنوان مثال امسال چشمه کوهرنگ را از دست دادیم، بنابراین در انتقال 400 یا 500 میلیون مترمکعب آب از کوهرنگ به زاینده رود با چالش جدی مواجه شدیم.

درویش گفت: در چند روستای چهارمحال و بختیاری آب از طریق سیسترن تامین می شود. در دماوند استان تهران با افت بیش از 150 متری سطح آب های زیرزمینی مواجه هستیم و همه اینها نشان می دهد که مناطق کوهستانی که به نظر سرچشمه رودخانه های اصلی ما هستند اگر با سالی خشک مواجه شوند آسیب پذیرتر هستند.

به گزارش ایسکانیوز، خشکسالی و تغییرات اقلیمی ناشی از مدیریت ضعیف و نامناسب آب به حدی رسیده است که شاهد مهاجرت از روستا به شهر هستیم و این مشکلات با مشکلات اقتصادی تلفیق می شود تا مردم را مجبور به کوچ به حومه شهر کند. زندگی در حال تبدیل شدن به محیطی مساعد برای آسیب های اجتماعی است زیرا حاشیه نشینی به معنای زندگی خارج از حاکمیت شهری و عدم نظارت اجتماعی است که آسیب های اجتماعی زیادی را به دنبال دارد و اگر امروز برای مدیریت کشاورزی و آب کاری انجام نشود در آینده شاهد آن خواهیم بود. از بین رفتن منابع طبیعی و افزایش آن به حاشیه رانده خواهیم شد.

انتهای پیام/

دیدگاهتان را بنویسید